नागेश करमली – Nagesh Karmali

नागेश करमली हांचो जल्म 5 फेब्रुवारी 1933 दिसा गोंयच्या काकोडें गांवांत जालो. तांचें मुळावें शिक्षण मराठी आनी पुर्तुगेज ह्या भाशांनी जालें. मुळावें शिक्षण घेतना, बाकीबाब बोरकार हे तांचे शिक्षक आशिल्ले आनी तांच्या साहित्याचो प्रभाव तांचेर आशिल्लो.

गोंयच्या सुटके झुजांत तांचें म्हत्वाचें योगदान आसा. 1952 वर्सा ते गोवा विमोचन सहायक समितीचे भाग जाले आनी तांणी सत्याग्रह केले. गोंयच्या मुक्ती लढ्या खातीर तांकां पुर्तुगेज राजवटीन 10 वर्सांची बंदखण लेगीत फर्मायल्ली. पूण 1959 वर्सा बंदखणींतल्यान सुटका जाले उपरांत तांणी आपलो वावर चालू दवरलो. गोंय मुक्ती उपरांत, गोंय वेगळें राज्य उरचें आनी गोंयचें महाराष्ट्रांत विलिनीकरण जावचें न्ही म्हणून ते वावुरले. तशेंच कोंकणी राजभास जावची हे खातिरूय तांचें भरीव योगदान आसा.

ते पिरायेच्या पंदराव्या वर्सा सावन सातत्यान कविता लेखन करीत आयल्यात. सप्टेंबर 1954 ते मे 1959 ह्या काळांत बंदखणींत आसतना ते साहित्याचें लेखन करताले. बंदखणींत आसतना जोत ह्या हस्तलिखीत मासिकाचें तांणी संपादन केलें. आकाशवाणी केंद्राच्या माध्यमांतल्यान स्टाफ आर्टिस्ट म्हूण तांणी कोंकणी भाशेक मोलाचें योगदान दिलां. 1972 वर्सा केंद्र सरकाराचे वतीन ताम्रपट दिवन तांचो भोवमान केल्लो.

1992 वर्सा तांच्या वंशकुळाचें देणे ह्या कविता संग्रहाक साहित्य अकादेमीचो पुरस्कार फावो जालो. 1996 वर्सा कोची – केरळ हांगा घडून आयिल्ल्या अखिल भारतीय साहित्य संमेलनाचे ते अध्यक्ष आशिल्ले. साबार संस्थांचे साहित्यीक पुरस्कार तांकां फावो जाल्यात. 2008 वर्सा तत्कालीन राष्ट्रपती श्रीमती प्रतिभा पाटील हांचे हस्तुकीं तांचो भोवमान जाला. गोंय सरकाराचो राज्य सांस्कृतीक पुरस्कार आनी राज्य साहित्य पुरस्कार तांकां फावो जाल्यात. गोवा कोंकणी अकादेमीन साहित्य प्रतिभा जिवन गौरव पुरस्कार भेटोवन तांचो सन्मान केला. कोंकणी भाशा मंडळान आपल्या हिरक महोत्सवाच्या निमतान तांचो भोवमान केला. तशेंच भांगराळे गोंय संस्थेनूय तांचो जिवन गौरव पुरस्कार भेटोवन भोवमान केला.

गोवा कोंकणी अकादेमी, कोंकणी भाशा मंडळ सारक्या संस्थांचे स्थापनेंत तांचें म्हत्वाचें योगदान आशिल्लें. गोंय स्वातंत्र्य सैनीक संघटनेचे अध्यक्ष म्हूण तीन कार्यकाळ तांणी वावर केला.

तांचे जोरगत (1979), सांवार (1979), वंशकुळाचें देणे (1989), थांग अथांग (2007) हे कविता संग्रह प्रकाशीत जाल्यात. म्हजी भूंय (2007) ह्या नांवान तांणी कवितांचो पुर्तुगेज भाशेंतल्यान कोंकणींत अणकार केला. नामनेचे हिंदी लेखक मोहन राकेश हांचें आधे अधुरे नाटक तांणी कोंकणींत अनुवादीत केलां. तशेंच आद्य रंगाचार्य हांचें कन्नड नाटक केळु जनमेजय हाचो कोंकणी अणकार केला. खलील जिब्रान ह्या पुस्तकाचोय तांणी कोंकणींत अनुवाद केला. कोंकणी भाशेंत गजल हो प्रकार तांणी प्रभावीपणान केळयलो. पिरायेचे णव्वदींत लागीं पावन लेगीत नागेशबाब तरनाट्यांच्या जोशान चळवळींत वावुरत रावले.

कोंकणी चळवळीचे म्हालगडे आनी सुटके झुजारी नागेश करमली हे 09 फेब्रुवारी 2023 दिसा संवसाराक अंतरले.

Contributed by Sneha Sabnis

#NageshKarmali #biodata #information #Konkani